BIKKI NEWS : Standard GK bits on Blood and Circulatory System. పోటీ పరీక్షల (TGPSC, APPSC, RRB, DSC మొదలైనవి) జనరల్ సైన్స్ విభాగం కోసం రక్తం, రక్త వర్గాలు, రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ అంశాలపై ముఖ్యమైన 50 ప్రామాణిక ప్రశ్నలు & సమాధానాలు
Standard GK bits on Blood and Circulatory System
1) రక్తం గురించి అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు? సమాధానం: హెమటాలజీ (Hematology)
2) రక్తం ఏ రకమైన కణజాలం? సమాధానం: ద్రవరూప సంయోజక కణజాలం (Fluid Connective Tissue)
3) సాధారణ ఆరోగ్యవంతమైన మానవునిలో రక్తం యొక్క pH విలువ ఎంత? సమాధానం: సుమారు 7.35 నుండి 7.45 (స్వల్ప క్షార గుణం)
4) వయోజన మానవుని శరీరంలో సగటున ఎంత రక్తం ఉంటుంది? సమాధానం: సుమారు 5 నుండి 6 లీటర్లు (శరీర బరువులో దాదాపు 7% నుండి 8%)
5) రక్తంలో ద్రవ భాగమైన ప్లాస్మా శాతం ఎంత? సమాధానం: దాదాపు 55% (మిగిలిన 45% రక్త కణాలు)
6):రక్తం గడ్డకట్టడానికి తోడ్పడే ప్లాస్మాలోని ముఖ్య ప్రొటీన్లు ఏవి? సమాధానం: ఫైబ్రినోజెన్ (Fibrinogen) మరియు ప్రోథ్రాంబిన్ (Prothrombin)
7) ప్లాస్మా నుండి ఫైబ్రినోజెన్ తొలగిస్తే మిగిలే ద్రవాన్ని ఏమంటారు? సమాధానం: సీరం (Serum)
8) ఎర్ర రక్త కణాల (RBC) శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి? సమాధానం: ఎరిత్రోసైట్లు (Erythrocytes)
9) మానవ ఎర్ర రక్త కణాల (RBC) సగటు జీవితకాలం ఎంత? సమాధానం: 120 రోజులు
10) ఎర్ర రక్త కణాలు ఎక్కడ ఉత్పత్తి అవుతాయి? సమాధానం: ఎముక మజ్జ (Red Bone Marrow) లో
11) ఎర్ర రక్త కణాల శ్మశాన వాటిక (Graveyard of RBCs) అని దేనిని పిలుస్తారు? సమాధానం: ప్లీహం (Spleen / గుల్మం)
12) రక్తానికి ఎరుపు రంగును ఇచ్చే హిమోగ్లోబిన్‌లో ఉండే ముఖ్యమైన లోహం ఏది? సమాధానం: ఇనుము (Fe^{2+} / Iron)
13) హిమోగ్లోబిన్ ప్రధాన విధి ఏమిటి? సమాధానం: ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీర కణజాలాలకు ఆక్సిజన్‌ను మోసుకెళ్లడం (ఆక్సీహిమోగ్లోబిన్ రూపంలో)
14) శరీరంలో హిమోగ్లోబిన్ లేదా ఐరన్ లోపం వల్ల వచ్చే వ్యాధి ఏది? సమాధానం: అనీమియా (రక్తహీనత)
15) తెల్ల రక్త కణాల (WBC) శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి? సమాధానం: ల్యూకోసైట్లు (Leukocytes)
16) శరీర రక్షణ వ్యవస్థలో ‘సైనికులు’ (Soldiers of the Body) అని వేటిని పిలుస్తారు? సమాధానం: తెల్ల రక్త కణాలు (WBC)
17) తెల్ల రక్త కణాలలో పరిమాణంలో అతిపెద్దవి ఏవి? సమాధానం: మోనోసైట్లు (Monocytes)
18) తెల్ల రక్త కణాలలో సంఖ్య పరంగా అత్యధికంగా ఉండేవి ఏవి? సమాధానం: న్యూట్రోఫిల్స్ (Neutrophils – దాదాపు 60-65%)
19) శరీరంలో యాంటీబాడీలను ఉత్పత్తి చేసే తెల్ల రక్త కణాలు ఏవి? సమాధానం: లింఫోసైట్లు (B-లింఫోసైట్లు)
20) తెల్ల రక్త కణాలు అనియంత్రితంగా పెరిగిపోవడాన్ని (రక్త క్యాన్సర్) ఏమంటారు? సమాధానం: ల్యుకేమియా (Leukemia)
21) రక్తఫలకికల (Blood Platelets) శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి? సమాధానం: థ్రాంబోసైట్లు (Thrombocytes)
22) రక్తఫలకికల ప్రధాన విధి ఏమిటి? సమాధానం: గాయాలు అయినప్పుడు రక్తం గడ్డకట్టేలా చేయడం (Blood Clotting)
23) రక్తం గడ్డకట్టడానికి అవసరమైన విటమిన్ ఏది? సమాధానం: విటమిన్ కె (Phylloquinone)
24) రక్తం గడ్డకట్టడానికి తోడ్పడే ముఖ్య లోహ అయాన్ ఏది? సమాధానం: కాల్షియం (Ca^{2+})
25) శరీరంలోని రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టకుండా నిరోధించే సహజ ప్రతిస్కందకం (Natural Anticoagulant) ఏది? సమాధానం: హెపారిన్ (Heparin)
26) రక్తం గడ్డకట్టని జన్యుపరమైన వంశపారంపర్య లోపాన్ని ఏమంటారు? సమాధానం: హీమోఫీలియా (Hemophilia లేదా రాయల్ డిసీజ్)
Standard GK bits on Blood and Circulatory System – రక్త వర్గాలు (Blood Groups)
27) రక్త వర్గాలను (ABO సిస్టమ్) కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఎవరు? సమాధానం: కార్ల్ ల్యాండ్‌స్టీనర్ (1900లో)
28) AB’ రక్త వర్గాన్ని కనుగొన్న శాస్త్రవేత్తలు ఎవరు? సమాధానం: డీకాస్టెల్లో మరియు స్టూర్లీ (1902లో)
29) రక్త వర్గాలను వేటి ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు? సమాధానం: ఎర్ర రక్త కణాల ఉపరితలంపై ఉండే యాంటిజెన్లు (ప్రతిజనకాలు) ఆధారంగా
30) ‘విశ్వ గ్రహీత’ (Universal Recipient) అని ఏ రక్త వర్గాన్ని పిలుస్తారు? సమాధానం: AB పాజిటివ్ (AB^+)
31) విశ్వ దాత’ (Universal Donor) అని ఏ రక్త వర్గాన్ని పిలుస్తారు? సమాధానం: O నెగెటివ్ (O^-)
32) ‘O’ రక్త వర్గంలో ఉండే యాంటిజెన్లు ఏవి? సమాధానం: ఏ యాంటిజెన్లు ఉండవు (యాంటీబాడీలు A, B రెండూ ఉంటాయి)
33) ‘AB’ రక్త వర్గంలో ఉండే యాంటీబాడీలు (ప్రతిరక్షకాలు) ఏవి? సమాధానం: ఏ యాంటీబాడీలు ఉండవు (యాంటిజెన్లు A, B రెండూ ఉంటాయి)
34) Rh కారకాన్ని (Rh factor) ల్యాండ్‌స్టీనర్ మరియు వీనర్ ఏ జీవిలో మొదట గుర్తించారు? సమాధానం: రీసస్ కోతి (Rhesus macaque)
35) తల్లి Rh నెగెటివ్, తండ్రి Rh పాజిటివ్ అయినప్పుడు రెండో సంతానానికి వచ్చే ప్రమాదకర స్థితి ఏది? సమాధానం: ఎరిత్రోబ్లాస్టోసిస్ ఫీటాలిస్ (Erythroblastosis Fetalis)
36) బ్లడ్ బ్యాంక్‌లలో రక్తం గడ్డకట్టకుండా నిల్వ ఉంచడానికి వాడే రసాయనాలు ఏవి? సమాధానం: సోడియం సిట్రేట్, EDTA, లేదా CPD (సిట్రేట్ ఫాస్ఫేట్ డెక్స్ట్రోస్)
Standard GK bits on Blood and Circulatory System – రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ & గుండె (Circulatory System & Heart)
37) రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థను కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఎవరు? సమాధానం: విలియం హార్వే (1628లో)
38) గుండెను కప్పి ఉంచే రక్షణ పొరను ఏమంటారు? సమాధానం: పెరికార్డియం (హృదయావరణ త్వచం)
39) మానవ గుండెలో ఎన్ని గదులు ఉంటాయి? సమాధానం: 4 గదులు (రెండు కర్ణికలు, రెండు జఠరికలు)
40) మానవ గుండెలో అతిపెద్ద మరియు బలమైన గది ఏది? సమాధానం: ఎడమ జఠరిక (Left Ventricle – ఇది శరీర భాగాలన్నింటికీ రక్తాన్ని పంపుతుంది)
41) గుండె యొక్క సహజ పేస్‌మేకర్ (Natural Pacemaker) అని దేనిని పిలుస్తారు? సమాధానం: సైనో-ఎట్రియల్ నోడ్ (SA Node / సిరా కర్ణికా కణుపు)
42) ఆక్సిజన్ సహిత (మంచి) రక్తాన్ని గుండె నుండి శరీర భాగాలకు తీసుకెళ్లే నాళాలు ఏవి? సమాధానం: ధమనులు (Arteries)
43) చెడు రక్తాన్ని (డి-ఆక్సిజనేటెడ్) మోసుకెళ్లే ఏకైక ధమని ఏది? సమాధానం: పుపుస ధమని (Pulmonary Artery)
44) మంచి రక్తాన్ని (ఆక్సిజనేటెడ్) మోసుకెళ్లే ఏకైక సిర ఏది? సమాధానం: పుపుస సిర (Pulmonary Vein)
45) మానవ శరీరంలో అతిపెద్ద ధమని ఏది? సమాధానం: బృహద్ధమని (Aorta)
46) గుండె కండరాలకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాలు ఏవి? సమాధానం: కరోనరి ధమనులు (Coronary Arteries)
47) సాధారణ మానవుని రక్తపోటు (BP) ఎంత ఉంటుంది? సమాధానం: 120/80 mm Hg (120 సిస్టోలిక్, 80 డయాస్టోలిక్)
48) రక్తపోటును (BP) కొలవడానికి ఉపయోగించే పరికరం ఏది? సమాధానం: స్ఫిగ్మోమానోమీటర్ (Sphygmomanometer)
49) గుండె స్పందనను, శబ్దాలను వినడానికి ఉపయోగించే పరికరం ఏది? సమాధానం: స్టెతస్కోప్ (దీనిని రెనె లెన్నెక్ కనుగొన్నారు)
50) మానవుని రక్త ప్రసరణను ఏ రకమైన ప్రసరణ అంటారు? సమాధానం: ద్వివలయ ప్రసరణ (Double Circulation) మరియు సంవృత రక్త ప్రసరణ (Closed Circulatory System)
