Standard GK bits of Telangana History – తెలంగాణ చరిత్ర 100 బిట్స్

BIKKI NEWS : Standard GK bits of Telangana History.

Standard GK bits of Telangana History – శాతవాహనులు & ప్రాచీన యుగం

1. శాతవాహనుల మొదటి రాజధాని ఏది? జ : కోటిలింగాల (జగిత్యాల జిల్లా – పెద్దపల్లి సమీపంలో గోదావరి ఒడ్డున)
2. శాతవాహన సామ్రాజ్య స్థాపకుడు ఎవరు మరియు అతని నాణేలు ఎక్కడ లభించాయి? జ : శ్రీముఖుడు (సిముఖుడు); ఇతని నాణేలు కోటిలింగాలలో లభించాయి
3. శాతవాహనుల అధికార భాష ఏది? జ : ప్రాకృతం (లిపి: బ్రాహ్మీ లిపి)
4. ‘గాథాసప్తశతి’ అనే ప్రాకృత శృంగార కావ్య సంకలనాన్ని రచించిన శాతవాహన రాజు ఎవరు? జ : 17వ పాలకుడు హాలుడు (బిరుదు: కవివత్సలుడు)
5. హాలుని ఆస్థానంలో ఉంటూ ‘బృహత్కథ’ను పైశాచీ ప్రాకృతంలో రచించిన కవి ఎవరు? జ : గుణాఢ్యుడు
6. శాతవాహన రాజులందరిలో అత్యంత గొప్పవాడు ఎవరు? జ : 23వ పాలకుడు గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి (బిరుదులు: త్రిసముద్రతోయ పీతవాహన, క్షత్రియ దర్పమాన మర్దన)
7. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి విజయాలను వివరిస్తూ ‘నాసిక్ ప్రశస్తి’ శాసనాన్ని వేయించినది ఎవరు? జ : అతని తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ
8. నాణేలపై ఓడ / ద్వితూల నౌక ముద్ర కలిగిన నాణేలను ముద్రించిన శాతవాహన రాజు ఎవరు? జ : యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి (విదేశీ సముద్ర వాణిజ్యానికి ప్రతీక)
9. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి సమకాలికుడైన ప్రముఖ బౌద్ధ తత్వవేత్త ఎవరు మరియు అతని కోసం నాగార్జునకొండపై మహావిహారం నిర్మించినది ఎవరు? జ : ఆచార్య నాగార్జునుడు (మాధ్యమిక వాదం / శూన్యవాద ప్రవక్త)
10. శాతవాహనుల కాలంలో ప్రధాన రేవు పట్టణాలు, వాణిజ్య కేంద్రాలు ఏవి? జ : మోటుపల్లి, భరుకచ్ఛం (బ్రోచ్), కళ్యాణ్, ప్రతిష్ఠానపురం
11. శాతవాహనుల తర్వాత తెలంగాణను పాలించిన ప్రముఖ వంశం ఏది? జ : ఇక్ష్వాకులు (రాజధాని: విజయపురి / నాగార్జునకొండ; స్థాపకుడు: వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు)
12. ఇక్ష్వాకుల కాలంలో బౌద్ధమత విస్తరణకు విశేష దానాలు చేసిన రాజ స్త్రీలు ఎవరు? జ : శాంతిశ్రీ, చాంphiశ్రీ, భట్టిదేవ
13. తెలంగాణను పాలించిన మొదటి బ్రాహ్మణ రాజవంశం ఏది? జ : వాకాటకులు (స్థాపకుడు: వింధ్యశక్తి; మూలపురుషుడు ప్రవరసేనుడు)
14. విష్ణుకుండినుల రాజధానులు ఏవి? జ : ఇంద్రపాలనగరం (నల్గొండ జిల్లా తుమ్మలగూడెం), తర్వాత కీసరగుట్ట, దెందులూరు
15. విష్ణుకుండినుల కులదైవం ఎవరు? జ : శ్రీపర్వత స్వామి (మల్లికార్జున స్వామి)
16. కీసరగుట్టలో వేయి లింగాల ప్రతిష్ఠాపన చేయించిన విష్ణుకుండిన రాజు ఎవరు? జ : మొదటి మాధవవర్మ (11 అశ్వమేధ యాగాలు, ఒక నరమేధ యాగం చేశాడు)
17. విష్ణుకుండినుల నాణేలపై ఏ జంతువు ముద్ర ఉంటుంది? జ : సింహం ముద్ర (లేదా శంఖం)
18. ముదిగొండ చాళుక్యులు ఏ ప్రాంతాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని పాలించారు? జ : ముదిగొండ (ఖమ్మం జిల్లా)
19. వేములవాడ చాళుక్యుల స్వతంత్ర పాలనకు పునాది వేసిన పాలకుడు ఎవరు? జ : మొదటి యుద్ధమల్లుడు (రాజధాని: బోధన్ / పోదన, తర్వాత వేములవాడ)
20. వేములవాడ చాళుక్యుల ఆస్థానంలో ఉండి ‘విక్రమార్జున విజయం’ (పంపభారతం) రచించిన కన్నడ ఆదికవి ఎవరు? జ : పంప మహాకవి (రెండవ అరికేసరి ఆస్థాన కవి)
21. పంప కవి సోదరుడు జినవల్లభుడు వేయించిన ప్రసిద్ధ శాసనం ఏది? జ : కుర్క్యాల శాసనం (కరీంనగర్ జిల్లా బొమ్మలమ్మగుట్ట – తెలుగులో తొలి కంద పద్యాలు లభించిన శాసనం)
22. వేములవాడలోని ప్రసిద్ధ రాజరాజేశ్వర స్వామి దేవాలయాన్ని నిర్మించిన పాలకుడు ఎవరు? జ : మొదటి బద్దెగుడు
23. ‘యశస్తిలక చంపు’ కావ్యాన్ని వేములవాడలో రచించిన జైన పండితుడు ఎవరు? జ : సోమదేవసూరి (మూడవ అరికేసరి కాలంలో)
24. కందూరు చోడుల రాజధాని ఏది? జ : కందూరు, తర్వాత పానగల్లు (నల్గొండ జిల్లా)
25. పోలవాస పాలకులు ఏ ప్రాంతాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని పాలించారు? జ : పోలవాస (జగిత్యాల ప్రాంతం – మేడరాజు ప్రముఖ పాలకుడు)

Standard GK bits of Telangana History – కాకతీయుల యుగం (క్రీ.శ. 1000 – 1323)

1. కాకతీయ వంశ మూలపురుషుడు ఎవరు మరియు రాజలాంఛనం ఏది? జ : వెన్న భూపతి (లేదా గుండన); రాజలాంఛనం: వరాహం (అడవి పంది)
2. మాగల్లు శాసనం (క్రీ.శ. 956) ప్రకారం కాకతీయుల పూర్వీకుడిగా పేర్కొనబడినది ఎవరు? జ : కాకర్త్య గుండన (రాష్ట్రకూటుల సేనాని)
3. హనుమకొండను రాజధానిగా చేసుకుని కాకతీయ స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని స్థాపించిన రాజు ఎవరు? జ : మొదటి ప్రతాపరుద్రుడు (రుద్రదేవుడు – 1163 హనుమకొండ వేయిస్తంభాల గుడి శాసనం ద్వారా స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించాడు)
4. హనుమకొండలోని ప్రసిద్ధ ‘వేయి స్తంభాల గుడి’ (రుద్రేశ్వరాలయం) ని నిర్మించినది ఎవరు? జ : మొదటి ప్రతాపరుద్రుడు (క్రీ.శ. 1163 లో)
5. రాజధానిని హనుమకొండ నుండి ఓరుగల్లు (వరంగల్) కు మార్చడం ప్రారంభించిన మరియు పూర్తి చేసిన రాజులు ఎవరు? జ : ప్రారంభించినది: రుద్రదేవుడు / గణపతిదేవుడు; పూర్తి చేసినది: గణపతిదేవుడు
6. కాకతీయ రాజులలో అత్యధిక కాలం (దాదాపు 63 సంవత్సరాలు) పాలించిన చక్రవర్తి ఎవరు? జ : గణపతిదేవుడు (1199 – 1262)
7. విదేశీ వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ గణపతిదేవుడు వేయించిన ప్రసిద్ధ శాసనం ఏది? జ : మోటుపల్లి అభయ శాసనం (ప్రకాశం జిల్లా మోటుపల్లి రేవు వద్ద)
8. వరంగల్ సమీపంలోని ప్రసిద్ధ రామప్ప దేవాలయాన్ని (రుద్రేశ్వరాలయం) ఎప్పుడు, ఎవరు నిర్మించారు? జ : క్రీ.శ. 1213 లో గణపతిదేవుని సేనాని రేచర్ల రుద్రుడు (శిల్పి: రామప్ప; ఇది యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తింపు పొందింది)
9. ఓరుగల్లు కోటలోని చతుర్ముఖ కాకతీయ తోరణాలను (కీర్తి తోరణాలు) నిర్మించినది ఎవరు? జ : గణపతిదేవుడు
10. కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన ఏకైక వీర వనిత ఎవరు? జ : రాణీ రుద్రమదేవి (రుద్రదేవ మహారాజుగా పురుష వేషంలో పాలించింది, 1262 – 1289)
11. రుద్రమదేవి పాలనా కాలంలో మోటుపల్లి ఓడరేవును సందర్శించిన వెనీస్ యాత్రికుడు ఎవరు? జ : మార్కోపోలో (తన ‘ట్రావెల్స్ ఆఫ్ మార్కోపోలో’ గ్రంథంలో రాణీ రుద్రమదేవి పాలనను ప్రశంసించాడు)
12. రుద్రమదేవి ఎవరితో జరిగిన యుద్ధంలో వీరమరణం పొందింది? జ : కాయస్థ అంబదేవుడితో జరిగిన చందుపట్ల (నల్గొండ) యుద్ధంలో (క్రీ.శ. 1289 నవంబర్ 27 చందుపట్ల శాసనం దీనిని నిర్ధారించింది)
13. కాకతీయ చివరి చక్రవర్తి ఎవరు? జ : రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు (1289 – 1323)
14. కాకతీయుల సైనిక నిర్వహణలోని విశిష్ట వ్యవస్థ ఏది? జ : నాయంకర వ్యవస్థ (77 మంది నాయంకరులు ఓరుగల్లు కోటను రక్షించేవారు)
15. ఢిల్లీ సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ సేనాని మాలిక్ కపూర్ ఓరుగల్లుపై ఎప్పుడు దండెత్తాడు? జ : క్రీ.శ. 1309–1310 లో (రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు కోహినూర్ వజ్రాన్ని మాలిక్ కపూర్‌కు సంధి బహుమతిగా ఇచ్చాడు)
16. ఓరుగల్లు సామ్రాజ్యం ఢిల్లీ సుల్తానేట్ వశమైన సంవత్సరం ఏది? జ : క్రీ.శ. 1323 (మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ / ఉలుగ్ ఖాన్ దండయాత్రలో; ప్రతాపరుద్రుడిని బందీగా తీసుకెళ్తుండగా నర్మదా నదిలో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు)
17. ఓరుగల్లును జయించిన తర్వాత తుగ్లక్ దానికి పెట్టిన పేరు ఏమిటి? జ : సుల్తాన్‌పూర్
18. కాకతీయుల కాలం నాటి ప్రముఖ నృత్య గ్రంథం ‘నృత్యరత్నావళి’ రచయిత ఎవరు? జ : జాయప సేనాని (గణపతిదేవుని గజసాహిణి / బావమరిది; పేరిణి శివతాండవం గురించి ఇందులో పేర్కొన్నాడు)
19. రెండవ ప్రతాపరుద్రుడి ఆస్థాన కవి విద్యానాథుడు సంస్కృతంలో రచించిన అలంకార గ్రంథం ఏది? జ : ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం
20. కాకతీయుల కాలంలో వ్యవసాయ విస్తరణకు తోడ్పడిన ప్రధాన నీటి వనరులు ఏవి? జ : గొలుసుకట్టు చెరువులు (రామప్ప, పాకాల, లఖ్నవరం, కేసముద్రం చెరువులు)
21. కాకతీయుల కులదేవత ఎవరు? జ : కాకతమ్మ (ఏకవీరా దేవి)
22. కాకతీయుల పతనం తర్వాత ఓరుగల్లును విముక్తి చేసి పాలించిన నాయక రాజులు ఎవరు? జ : ముసునూరి నాయకులు (ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు, కాపయ నాయకుడు – క్రీ.శ. 1336 నాటికి ఓరుగల్లును విముక్తం చేశారు)
23. ముసునూరి కాపయ నాయకుడికి సమకాలికులైన రాచకొండ, దేవరకొండ పాలకులు ఎవరు? జ : రేచర్ల పద్మనాయకులు (వెలమ రాజులు – సింగమ నాయకుడు స్థాపకుడు)
24. పోతన భాగవతాన్ని ఏ కాకతీయ/పద్మనాయక రాజుకు అంకితం ఇవ్వడానికి నిరాకరించి శ్రీరామునికి అంకితమిచ్చాడు? జ : సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు
25. శ్రీనాథ మహాకవి రచించిన ‘కాశీఖండం’ ఎవరికి అంకితం ఇవ్వబడింది? జ : రాచకొండ పాలకుడు సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడికి

Standard GK bits of Telangana History – కుతుబ్‌షాహీల యుగం (గోల్కొండ నవాబులు: 1512 – 1687)

1. గోల్కొండ కుతుబ్‌షాహీ రాజవంశ స్థాపకుడు ఎవరు? జ : సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్ (క్రీ.శ. 1512 లో బహమనీ సామ్రాజ్యం నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నాడు)
2. గోల్కొండ కోటను మొదట మట్టికోటగా నిర్మించిన రాజవంశం ఏది? జ : కాకతీయులు (మంగళవరం / గొల్లకొండ అని పిలిచేవారు)
3. తెలుగు భాషను, కవులను ఆదరించి ‘మల్కిభ రాముడు’ అని ప్రజలచే పిలవబడిన గోల్కొండ సుల్తాన్ ఎవరు? జ : ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్‌షా (4వ సుల్తాన్)
4. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్‌షా ఆస్థానంలో ఉన్న ప్రముఖ తెలుగు కవులు ఎవరు? జ : తెలగన్న (యయాతి చరిత్ర – తొలి అచ్చతెలుగు కావ్యం), కందుకూరి రుద్రకవి (సుగ్రీవ విజయం), పొన్నగంటి తెలగనార్యుడు
5. హుస్సేన్‌సాగర్ సరస్సును ఎప్పుడు, ఎవరు నిర్మించారు? జ : క్రీ.శ. 1562 లో ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్‌షా కాలంలో హుస్సేన్ షా వలీ చేత నిర్మించబడింది
6. హైదరాబాద్ నగరాన్ని (భాగ్యనగరం) ఎప్పుడు, ఎవరు నిర్మించారు? జ : క్రీ.శ. 1591 లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా (5వ సుల్తాన్)
7. ప్లేగు వ్యాధి నిర్మూలనకు చిహ్నంగా 1591 లో చార్మినార్‌ను నిర్మించినది ఎవరు? జ : మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా (చార్మినార్ ఎత్తు: 56 మీటర్లు)
8. ఉర్దూ సాహిత్యంలో మొదటి ‘దీవాన్’ (కవితా సంపుటి) రచించిన ‘సాహిబ్-ఎ-దీవాన్’ సుల్తాన్ ఎవరు? జ : మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా
9. హైదరాబాద్‌లోని ప్రసిద్ధ మక్కా మసీదు నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించినది ఎవరు? జ : మహమ్మద్ కుతుబ్‌షా (6వ సుల్తాన్ – 1614 లో ప్రారంభించగా, 1694 లో ఔరంగజేబు పూర్తి చేశాడు)
10. మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్‌తో ‘ఇంక్రియార్ నామా’ (విధేయతా ఒప్పందం – 1636) కుదుర్చుకున్న గోల్కొండ సుల్తాన్ ఎవరు? జ : అబ్దుల్లా కుతుబ్‌షా
11. కుతుబ్‌షాహీల కాలంలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన వజ్రాల గనులు ఎక్కడ ఉండేవి? జ : కొల్లూరు (గుంటూరు జిల్లా), పరిటాల (కృష్ణా జిల్లా – కోహినూర్, హోప్, పిట్ వంటి వజ్రాలు ఇక్కడే దొరికాయి)
12. కుతుబ్‌షాహీల చివరి పాలకుడు ఎవరు? జ : అబుల్ హసన్ తానీషా (1672 – 1687)
13. తానీషా ఆస్థానంలో ముఖ్యమంత్రి (దివాన్), సర్వసైన్యాధ్యక్షులుగా పనిచేసిన ప్రసిద్ధ బ్రాహ్మణ సోదరులు ఎవరు? జ : మాదన్న (సూర్యప్రకాశరావు), అక్కన్న
14. భద్రాచలంలో శ్రీరామునికి ఆలయం నిర్మించి, ప్రభుత్వ ఖజానా నిధులను వాడినందుకు గోల్కొండ కోటలో బంధించబడిన భక్త రామదాసు అసలు పేరు ఏమిటి? జ : కంచెర్ల గోపన్న (నేలకొండపల్లి వాసి, తానీషా కాలంలో భద్రాచలం తహసీల్దార్)
15. భక్త రామదాసు రచించిన ప్రసిద్ధ భక్తి కీర్తనలు, శతకం ఏవి? జ : దాశరథీ శతకం మరియు రామదాసు కీర్తనలు
16. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు గోల్కొండ కోటను ఎప్పుడు, ఎంతకాలం ముట్టడించి ఆక్రమించాడు? జ : క్రీ.శ. 1687 లో (దాదాపు 8 నెలల ముట్టడి తర్వాత అబ్దుల్లా ఖాన్ పానీ అనే దేశద్రోహి సహకారంతో కోట తలుపులు తెరిపించాడు)
17. గోల్కొండ ఆక్రమణ తర్వాత తానీషాను ఔరంగజేబు ఎక్కడ బంధించాడు? జ : దౌలతాబాద్ కోటలో (అక్కడే తానీషా 1699 లో మరణించాడు)
18. కుతుబ్‌షాహీల కాలంలో ప్రసిద్ధ రేవు పట్టణం ఏది? జ : మచిలీపట్నం (బందరు)
19. కుతుబ్‌షాహీల సమాధులు (Qutb Shahi Tombs) ఎక్కడ ఉన్నాయి? జ : ఇబ్రహీం బాగ్ (గోల్కొండ బంజారా దర్వాజా సమీపంలో – ఇండో-పర్షియన్ శైలి)
20. కుతుబ్‌షాహీల కాలంలో కలంకారీ కళకు మరియు తివాచీల తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రాంతాలు ఏవి? జ : కలంకారీ: మచిలీపట్నం; తివాచీలు: వరంగల్

Standard GK bits of Telangana History – అసఫ్‌జాహీ వంశం (హైదరాబాద్ నిజాంలు: 1724 – 1948)

1. హైదరాబాద్ అసఫ్‌జాహీ రాజవంశ స్థాపకుడు ఎవరు? జ : మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ (నిజాం-ఉల్-ముల్క్ / చిన్ ఖిలిచ్ ఖాన్ / మొదటి అసఫ్‌జా)
2. మొదటి అసఫ్‌జా ఏ యుద్ధంలో ముబారిజ్ ఖాన్‌ను ఓడించి దక్కన్ స్వతంత్ర పాలకుడయ్యాడు? జ : షకర్ ఖేడ్లా యుద్ధం (1724 అక్టోబర్)
3. రాజధానిని ఔరంగాబాద్ నుండి హైదరాబాద్‌కు మార్చిన నిజాం పాలకుడు ఎవరు? జ : నిజాం అలీ ఖాన్ (రెండవ అసఫ్‌జా – 1769 లో)
4. లార్డ్ వెల్లెస్లీ ప్రవేశపెట్టిన ‘సైన్య సహకార పద్ధతి’ (Subsidiary Alliance) పై సంతకం చేసిన మొదటి భారతీయ పాలకుడు ఎవరు? జ : నిజాం అలీ ఖాన్ (1798 లో)
5. హైదరాబాద్‌లో ఆధునిక పరిపాలన సంస్కరణలకు ఆద్యుడైన ప్రసిద్ధ ప్రధాని (దివాన్) ఎవరు? జ : మొదటి సాలార్‌జంగ్ (మీర్ తురబ్ అలీ ఖాన్ – 1853 నుండి 1883 వరకు దివాన్‌గా పనిచేశాడు)
6. సాలార్‌జంగ్ సంస్కరణల్లో రెవెన్యూ వసూలు కోసం ప్రవేశపెట్టిన నూతన పద్ధతి ఏది? జ : జిల్లాబందీ పద్ధతి (రాష్ట్రాన్ని సుబాలు, జిల్లాలుగా విభజించి తాలూక్దార్లను నియమించారు)
7. హైదరాబాద్‌లో సొంత కరెన్సీ ‘హాలీ సిక్కా’ రూపాయిని ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు? జ : మొదటి సాలార్‌జంగ్ (1857 లో)
8. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు సమయంలో హైదరాబాద్ రెసిడెన్సీ (కోఠి) పై దాడి చేసిన విప్లవకారులు ఎవరు? జ : తుర్రేబాజ్ ఖాన్ మరియు మౌల్వీ అల్లావుద్దీన్ (1857 జూలై 17)
9. హైదరాబాద్ చివరి నిజాం (7వ నిజాం) ఎవరు? జ : మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ (1911 – 1948; అసఫ్‌జా-VII)
10. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం (OU) ఎప్పుడు స్థాపించబడింది? జ : 1918 లో 7వ నిజాం ఫర్మానా ద్వారా (బోధన ఉర్దూ మాధ్యమంలో ప్రారంభమైంది)
11. హైదరాబాద్ హైకోర్టు భవనం, ఉస్మానియా జనరల్ ఆసుపత్రి, అసెంబ్లీ భవనం, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్‌లను నిర్మించిన నిజాం ఎవరు? జ : మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
12. 1908 మూసీ నది వరదల నివారణ కోసం నిజాం ఎవరి సలహాతో ఉస్మాన్‌సాగర్, హిమాయత్‌సాగర్‌లను నిర్మించాడు? జ : సర్ మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
13. నిజాం గ్యారెంటీడ్ స్టేట్ రైల్వేస్ (NGSR) ఎప్పుడు ఏర్పడింది? జ : 1879 లో (సికింద్రాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా)
14. హైదరాబాద్ చివరి నిజాం ప్రైవేట్ సైన్యం (రజాకార్లు) నాయకుడు ఎవరు? జ : కాసిం రజ్వీ (మజ్లిస్-ఎ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ – MIM అధ్యక్షుడు)
15. భారత ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేయడానికి చేపట్టిన సైనిక చర్య ఏది? జ : ఆపరేషన్ పోలో (పోలీస్ యాక్షన్ – 1948 సెప్టెంబర్ 13 నుండి 17 వరకు; మేజర్ జనరల్ జె.ఎన్. చౌదరి నాయకత్వంలో)

Standard GK bits of Telangana History – తెలంగాణ ప్రజా ఉద్యమాలు & సాయుధ పోరాటం

1. తెలంగాణలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి నాంది పలికిన ‘శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం’ ఎప్పుడు, ఎక్కడ స్థాపించబడింది? జ : 1901 సెప్టెంబర్ 1న హైదరాబాద్‌లోని కోఠిలో (కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు, రావిచెట్టు రంగారావు, నాయని వెంకటరంగారావు స్థాపించారు)
2. ఆంధ్ర జనసంఘం ఎప్పుడు ఏర్పడింది మరియు దీని మొదటి కార్యదర్శి ఎవరు? జ : 1921 నవంబర్ 12న (హైదరాబాద్‌లో వివేకవర్ధని పాఠశాలలో జరిగిన సమావేశంలో నిజాం రాష్ట్ర జనసంఘంగా ఏర్పడింది); కార్యదర్శి: మాడపాటి హనుమంతరావు
3. మొదటి ఆంధ్ర మహాసభ ఎప్పుడు, ఎక్కడ జరిగింది? జ : 1930 లో జోగిపేట (మెదక్ జిల్లా) లో; అధ్యక్షుడు: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
4. ఆంధ్ర మహాసభ 1944 భువనగిరి 11వ సమావేశానికి ఎవరు అధ్యక్షత వహించారు (ఇక్కడే మితవాదులు, కమ్యూనిస్టులుగా చీలారు)? జ : రావి నారాయణరెడ్డి
5. నిజాం రాష్ట్రంలో పత్రికా స్వేచ్ఛను హరిస్తూ 1894 లో జారీ చేయబడిన నిరంకుశ చట్టం ఏది? జ : గస్తీ నిషాన్-53 (తిర్మాన్-53)
6. ‘గోల్కొండ’ పత్రిక సంపాదకుడు మరియు ‘ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర’ గ్రంథ రచయిత ఎవరు? జ : సురవరం ప్రతాపరెడ్డి (1926 లో గోల్కొండ పత్రిక ప్రారంభమైంది)
7. ‘జల్, జంగల్, జమీన్’ (నీరు, అడవి, భూమి) నినాదంతో నిజాం నవాబుకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన గోండు వీరుడు ఎవరు? జ : కుమ్రం భీమ్ (1940 సెప్టెంబర్ 1న జోడేఘాట్ వద్ద వీరమరణం పొందాడు)
8. తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం (1946–1951) ఎవరి అమరత్వంతో ప్రారంభమైంది? జ : దొడ్డి కొమరయ్య (1946 జూలై 4న కడవెండి గ్రామంలో విసునూరు దేశ్‌ముఖ్ రాపాక రామచంద్రారెడ్డి గూండాల కాల్పుల్లో మరణించాడు)
9. విసునూరు రామచంద్రారెడ్డి దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా ఎర్రజెండా పట్టి తన భూమిని కాపాడుకున్న వీరనారి ఎవరు? జ : చాకలి ఐలమ్మ (చిట్యాల ఐలమ్మ – పాలకుర్తి మండలం)
10. తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటంలో మహిళా దళ కమాండర్‌గా పనిచేసిన ‘తెలంగాణ వీర వనిత’ ఎవరు? జ : మల్లు స్వరాజ్యం
11. “నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ” అని గర్జించిన ప్రజాకవి ఎవరు? జ : దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు (నిజాం జైలు గోడలపై బొగ్గుతో కవితలు రాశాడు; రచన: అగ్నిధార, రుద్రవీణ)
12. “బండెనక బండి కట్టి పదహారు బండ్లు కట్టి.. ఏ నిజాము సర్కారోడా” పాటను రాసిన ప్రజా వాగ్గేయకారుడు ఎవరు? జ : బండి యాదగిరి
13. భూదానోద్యమం ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎవరిచే ప్రారంభించబడింది? జ : 1951 ఏప్రిల్ 18న పోచంపల్లి (యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా) లో ఆచార్య వినోబా భావే చేత (మొదటి భూదాత: వెదిరె రామచంద్రారెడ్డి – 100 ఎకరాలు దానం చేశాడు)
14. హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్‌పై నిషేధం ఎత్తివేయాలని ‘వ్యక్తి సత్యాగ్రహం’ మరియు ‘జాయిన్ ఇండియా’ ఉద్యమం నడిపిన నాయకుడు ఎవరు? జ : స్వామి రామానంద తీర్థ
15. హైదరాబాద్ సంస్థానం భారతదేశంలో అధికారికంగా ఎప్పుడు విలీనమైంది? జ : 1948 సెప్టెంబర్ 17న (నిజాం లొంగుబాటు ప్రకటన చేశాడు; హైదరాబాద్ రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రిగా 1952లో బూర్గుల రామకృష్ణారావు ఎన్నికయ్యారు)

Standard GK bits of Telangana History