BIKKI NEWS : Union Government schemes 2014 to 26. పోటీ పరీక్షల కొరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2014 నుండి 2026 వరకు ప్రవేశపెట్టిన వివిధ పథకాల గురించి సమగ్ర సమాచారం.
Union Government schemes 2014 to 26
1) Union Government schemes 2014 to 26 – ఆర్థిక సమ్మిళితత్వం, బీమా & సామాజిక భద్రత (Financial Inclusion & Social Security)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY) | 28 ఆగస్టు 2014 (ఆర్థిక శాఖ) | జీరో బ్యాలెన్స్ సేవింగ్స్ ఖాతా, రూపే (RuPay) డెబిట్ కార్డు, ₹2 లక్షల ప్రమాద బీమా రక్షణ, ₹10,000 ఓవర్‌డ్రాఫ్ట్ సౌకర్యం. | బ్యాంకింగ్ సేవలు లేని ప్రతి భారతీయ కుటుంబం / నిరుపేదలు. |
| ప్రధాన మంత్రి ముద్ర యోజన (PMMY) | 8 ఏప్రిల్ 2015 (ఆర్థిక శాఖ) | సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారాల కోసం పూచీకత్తు లేని రుణాలు (శిశు: ₹50,000 వరకు, కిశోర్: ₹5 లక్షల వరకు, తరుణ్: ₹10 లక్షల వరకు, తరుణ్ ప్లస్: ₹20 లక్షల వరకు). | సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారవేత్తలు, స్వయం ఉపాధి పొందేవారు. |
| ప్రధాన మంత్రి సురక్ష బీమా యోజన (PMSBY) | 9 మే 2015 (ఆర్థిక శాఖ) | ఏడాదికి కేవలం ₹20 ప్రీమియంతో ప్రమాదవశాత్తు మరణించినా లేదా పూర్తి అంగవైకల్యం కలిగినా ₹2 లక్షల ప్రమాద బీమా. | 18 నుండి 70 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల బ్యాంక్ ఖాతాదారులు. |
| ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా యోజన (PMJJBY) | 9 మే 2015 (ఆర్థిక శాఖ) | ఏడాదికి ₹436 ప్రీమియంతో ఏ కారణం చేతనైనా మరణించిన సందర్భంలో నామినీకి ₹2 లక్షల జీవిత బీమా రక్షణ. | 18 నుండి 50 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల బ్యాంక్ ఖాతాదారులు. |
| అటల్ పెన్షన్ యోజన (APY) | 9 మే 2015 (ఆర్థిక శాఖ) | 60 సంవత్సరాల వయస్సు నిండిన తర్వాత చెల్లించిన చందాను బట్టి నెలకు ₹1,000 నుండి ₹5,000 వరకు హామీతో కూడిన కనీస పింఛను. | 18 నుండి 40 సంవత్సరాల లోపు గల అసంఘటిత రంగ కార్మికులు (ఆదాయపు పన్ను పరిధిలోకి రానివారు). |
| స్టాండ్ అప్ ఇండియా (Stand-Up India) | 5 ఏప్రిల్ 2016 (ఆర్థిక శాఖ) | గ్రీన్‌ఫీల్డ్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ స్థాపన కోసం బ్యాంకు బ్రాంచ్‌కు కనీసం ఒకరు చొప్పున ₹10 లక్షల నుండి ₹1 కోటి వరకు బ్యాంక్ రుణాలు. | ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) వర్గాలు మరియు మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు. |
| పీఎం స్వనిధి (PM SVANidhi) | 1 జూన్ 2020 (గృహ & పట్టణ వ్యవహారాల శాఖ) | వ్యాపార మూలధనం కోసం ఎలాంటి పూచీకత్తు లేకుండా ₹10,000, ₹20,000, ₹50,000 వరకు రాయితీ వడ్డీతో కూడిన మైక్రో-క్రెడిట్ రుణాలు. | పట్టణ ప్రాంతాల వీధి వ్యాపారులు (Street Vendors). |
| మహిళా సమ్మాన్ సేవింగ్స్ సర్టిఫికేట్ (MSSC) | 1 ఏప్రిల్ 2023 (ఆర్థిక శాఖ) | 2 సంవత్సరాల కాలపరిమితితో ₹2 లక్షల వరకు పొదుపుపై 7.5% స్థిర వడ్డీ మరియు పన్ను రాయితీలు. | మహిళలు మరియు బాలికలు. |
2. Union Government schemes 2014 to 26 – ఆరోగ్యం, పారిశుధ్యం & పోషకాహారం (Health, Sanitation & Nutrition)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ (SBM – గ్రామీణ్ & అర్బన్) | 2 అక్టోబర్ 2014 (జలశక్తి & పట్టణాభివృద్ధి శాఖ) | వ్యక్తిగత మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం కోసం ₹12,000 ఆర్థిక సాయం, బహిరంగ మలవిసర్జన రహిత (ODF/ODF+) గ్రామాలు, ఘన-ద్రవ వ్యర్థాల నిర్వహణ. | దేశంలోని గ్రామీణ & పట్టణ ప్రజలు. |
| మిషన్ ఇంద్రధనుష్ / ఇంటెన్సిఫైడ్ మిషన్ | 25 డిసెంబర్ 2014 (వైద్య ఆరోగ్య శాఖ) | ప్రాణాంతక వ్యాధుల (డిఫ్తీరియా, పోలియో, ధనుర్వాతం, తట్టు, హెపటైటిస్-బి మొదలైనవి) నివారణకు పూర్తి స్థాయి వ్యాక్సినేషన్. | గర్భిణులు మరియు 2 ఏళ్ల లోపు పిల్లలు. |
| ప్రధాన మంత్రి సురక్షిత మాతృత్వ అభియాన్ (PMSMA) | 9 జూన్ 2016 (వైద్య ఆరోగ్య శాఖ) | ప్రతి నెలా 9వ తేదీన ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో నిపుణులచే ఉచిత యాంటీనేటల్ (గర్భధారణ పూర్వ) వైద్య పరీక్షలు, రక్తహీనత గుర్తింపు. | గర్భిణీ స్త్రీలు (ముఖ్యంగా 2వ, 3వ త్రైమాసికం). |
| ఆయుష్మాన్ భారత్ – PM-JAY | 23 సెప్టెంబర్ 2018 (వైద్య ఆరోగ్య శాఖ) | ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయి చికిత్సలకు ఆసుపత్రిలో చేరినప్పుడు కుటుంబానికి ఏటా ₹5 లక్షల వరకు ఉచిత క్యాష్‌లెస్ ఆరోగ్య బీమా. 70 ఏళ్లు పైబడిన సీనియర్ సిటిజన్లందరికీ ప్రత్యేక విస్తరణ. | సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన (SECC 2011) పేద కుటుంబాలు మరియు 70 ఏళ్లు పైబడిన వృద్ధులు. |
| పీఎం పోషణ్ అభియాన్ (PM POSHAN) | 8 మార్చి 2018 / 2021 (మహిళా-శిశు సంక్షేమ, విద్యా శాఖ) | పోషకాహార లోపం, స్టంటింగ్, వేస్టింగ్, రక్తహీనత తగ్గింపు; ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులకు పోషక విలువలతో కూడిన మధ్యాహ్న భోజనం. | చిన్నారులు (0-6 ఏళ్లు), కౌమార బాలికలు, గర్భిణులు, బాలింతలు, పాఠశాల విద్యార్థులు. |
3. Union Government schemes 2014 to 26 – వ్యవసాయం, నీటిపారుదల & గ్రామీణాభివృద్ధి (Agriculture & Rural Development)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| ప్రధాన మంత్రి కృషి సించాయి యోజన (PMKSY) | 1 జూలై 2015 (వ్యవసాయ & జలశక్తి శాఖ) | “హర్ ఖేత్ కో పానీ” మరియు “పర్ డ్రాప్ మోర్ క్రాప్” ద్వారా సాగునీటి విస్తరణ, సూక్ష్మ నీటిపారుదల (డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్) సబ్సిడీలు. | దేశ రైతాంగం. |
| ప్రధాన మంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన (PMFBY) | 18 ఫిబ్రవరి 2016 (వ్యవసాయ శాఖ) | ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల పంట నష్టపోతే సమగ్ర బీమా పరిహారం (ప్రీమియం: ఖరీఫ్ పంటలకు 2%, రబీ పంటలకు 1.5%, వాణిజ్య పంటలకు 5%). | పంట రుణాలు తీసుకున్న మరియు తీసుకోని రైతులు. |
| పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN) | 24 ఫిబ్రవరి 2019 (వ్యవసాయ శాఖ) | అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు ఏటా ₹6,000 ప్రత్యక్ష ఆదాయ సహాయం (మూడు విడతల్లో ఒక్కో విడతకు ₹2,000 నేరుగా డీబీటీ ద్వారా బ్యాంక్ ఖాతాలో జమ). | సాగుభూమి ఉన్న రైతుల కుటుంబాలు. |
| పీఎం కుసుమ్ (PM-KUSUM) | మార్చి 2019 (పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ) | వ్యవసాయ పంపుసెట్లను సౌరశక్తితో అనుసంధానించడం, స్టాండలోన్ సోలార్ పంపుల ఏర్పాటుకు 60% వరకు సబ్సిడీ. | వ్యక్తిగత రైతులు, రైతుల సహకార సంఘాలు, పంచాయతీలు. |
| పీఎం మత్స్య సంపద యోజన (PMMSY) | 10 సెప్టెంబర్ 2020 (పశుసంవర్ధక & మత్స్య శాఖ) | చేపల ఉత్పత్తి పెంపు, కోల్డ్ చైన్ మౌలిక వసతులు, ఆధునిక బోట్లు, ఆక్వాకల్చర్ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు నిధులు. | మత్స్యకారులు, చేపల పెంపకందారులు, స్వయం సహాయక సంఘాలు. |
| పీఎం కిసాన్ మాన్‌ధన్ యోజన (PM-KMY) | 12 సెప్టెంబర్ 2019 (వ్యవసాయ శాఖ) | 60 సంవత్సరాల వయస్సు దాటిన తర్వాత చిన్న, సన్నకారు రైతులకు నెలకు ₹3,000 హామీతో కూడిన పింఛను. | 18 నుండి 40 ఏళ్ల లోపు వయస్సు, 2 హెక్టార్ల లోపు భూమి ఉన్న రైతులు. |
4. Union Government schemes 2014 to 26 – గృహ నిర్మాణం, ఇంధనం & మౌలిక వసతులు (Housing, Energy & Infrastructure)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY – అర్బన్ & గ్రామీణ్) | 25 జూన్ 2015 (అర్బన్) / 2016 (గ్రామీణ్) (గృహ నిర్మాణ & గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ) | పేదలకు పక్కా ఇళ్ల నిర్మాణం కోసం ఆర్థిక సాయం (గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ₹1.20 – ₹1.30 లక్షలు; పట్టణాల్లో క్రెడిట్ లింక్డ్ సబ్సిడీ ₹2.67 లక్షల వరకు). | ఇళ్లు లేని పేదలు, మురికివాడల నివాసితులు, ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలు (EWS/LIG). |
| ప్రధాన మంత్రి ఉజ్జ్వల యోజన (PMUY – 1.0 & 2.0) | 1 మే 2016 (పెట్రోలియం శాఖ) | పేద మహిళల పేరిట ఉచిత ఎల్పీజీ (LPG) కనెక్షన్, మొదటి సిలిండర్ మరియు స్టౌవ్ ఉచితం, రాయితీ ధరలో రీఫిల్లింగ్. | దారిద్య్రరేఖకు దిగువన ఉన్న (BPL) కుటుంబాల మహిళలు. |
| జల్ జీవన్ మిషన్ (JJM – హర్ ఘర్ జల్) | 15 ఆగస్టు 2019 (జలశక్తి శాఖ) | గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రతి ఇంటికీ ఫంక్షనల్ హౌస్‌హోల్డ్ ట్యాప్ కనెక్షన్ (FHTC) ద్వారా రోజుకు తలసరి 55 లీటర్ల స్వచ్ఛమైన మంచినీటి సరఫరా. | గ్రామీణ కుటుంబాలు, పాఠశాలలు, అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు. |
| స్వామిత్వ యోజన (SVAMITVA) | 24 ఏప్రిల్ 2020 (పంచాయతీరాజ్ శాఖ) | డ్రోన్ సాంకేతికత ద్వారా గ్రామీణ జనావాస భూముల డిజిటల్ సర్వే, ఆస్తి యజమానులకు చట్టబద్ధమైన ‘ప్రాపర్టీ కార్డుల’ పంపిణీ. | గ్రామీణ ప్రాంత నివాసాల ఆస్తి యజమానులు. |
| పీఎం సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజిలీ యోజన | 13 ఫిబ్రవరి 2024 (పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ) | ఇళ్ల పైకప్పులపై రూఫ్‌టాప్ సోలార్ ఏర్పాటుకు ₹78,000 వరకు సబ్సిడీ, ప్రతి నెలా 300 యూనిట్ల వరకు ఉచిత సౌర విద్యుత్. | మధ్యతరగతి, నిరుపేద నివాస గృహాలు (సుమారు 1 కోటి కుటుంబాలు). |
5. Union Government schemes 2014 to 26 – మహిళలు, చిన్నారులు & విద్యాభివృద్ధి (Women, Children & Education)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| బేటీ బచావో, బేటీ పడావో (BBBP) | 22 జనవరి 2015 (మహిళా-శిశు, విద్యా శాఖ) | లింగ వివక్ష నిరోధం, బాలికల నిష్పత్తి (CSR) మెరుగుపరచడం, బాలికల విద్యకు ప్రోత్సాహం. | బాలికలు మరియు సమాజం. |
| సుకన్య సమృద్ధి యోజన (SSY) | 22 జనవరి 2015 (ఆర్థిక శాఖ / పోస్టల్ శాఖ) | బాలిక పేరిట చిన్న పొదుపు ఖాతా, అత్యధిక చక్రవడ్డీ (8.2%), ఆదాయపు పన్ను చట్టం సెక్షన్ 80C కింద పన్ను మినహాయింపు. | 10 సంవత్సరాల లోపు ఆడపిల్లలు (తల్లిదండ్రుల ద్వారా). |
| పీఎం మాతృ వందన యోజన (PMMVY) | 1 జనవరి 2017 (మహిళా-శిశు సంక్షేమ శాఖ) | మొదటి కాన్పుకు ₹5,000 డీబీటీ సాయం; రెండో కాన్పులో ఆడపిల్ల జన్మిస్తే అదనంగా ₹6,000 నగదు బదిలీ (వేతన నష్ట భర్తీ కోసం). | గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లులు. |
| పీఎంశ్రీ స్కూల్స్ (PM SHRI Schools) | 7 సెప్టెంబర్ 2022 (విద్యా శాఖ) | జాతీయ విద్యా విధానం (NEP 2020) అమలుకు మోడల్ పాఠశాలలుగా 14,500 కంటే ఎక్కువ ప్రభుత్వ పాఠశాలల ఆధునికీకరణ. | ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులు. |
| పీఎం విద్యా లక్ష్మి పథకం (PM-Vidyalaxmi) | అక్టోబర్ 2024 (విద్యా శాఖ) | నాణ్యమైన ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో (QHEIs) ప్రవేశం పొందిన ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులకు ఎలాంటి పూచీకత్తు లేకుండా ₹10 లక్షల వరకు విద్యా రుణాలు, 3% వడ్డీ రాయితీ. | ఉన్నత విద్య చదివే పేద, మధ్యతరగతి విద్యార్థులు. |
6. Union Government schemes 2014 to 26 – నైపుణ్యాభివృద్ధి, చేతివృత్తులు & గిరిజన సంక్షేమం (Skill Development & Tribal Welfare)
| పథకం పేరు | ప్రారంభ తేదీ & మంత్రిత్వ శాఖ | ముఖ్య ప్రయోజనాలు | లబ్ధిదారులు |
|---|---|---|---|
| ప్రధాన మంత్రి కౌశల్ వికాస్ యోజన (PMKVY 1.0 to 4.0) | 15 జూలై 2015 (నైపుణ్యాభివృద్ధి శాఖ) | పరిశ్రమల అవసరాలకు అనుగుణంగా యువతకు ఉచిత స్వల్పకాలిక నైపుణ్య శిక్షణ (AI, రోబోటిక్స్, ఐటీతో సహా), సర్టిఫికేషన్, ఆర్థిక ప్రోత్సాహకం. | నిరుద్యోగ యువత, డ్రాపౌట్ విద్యార్థులు. |
| పీఎం విశ్వకర్మ యోజన (PM Vishwakarma) | 17 సెప్టెంబర్ 2023 (ఎంఎస్ఎంఈ శాఖ) | 18 రకాల సాంప్రదాయ వృత్తుల వారికి గుర్తింపు కార్డు, ₹15,000 విలువైన ఆధునిక టూల్‌కిట్ గ్రాంట్, 5% రాయితీ వడ్డీతో ₹3 లక్షల వరకు పూచీకత్తు లేని రుణాలు. | సాంప్రదాయ చేతివృత్తుల కళాకారులు (వడ్రంగి, కమ్మరి, కుమ్మరి, కంసాలి, స్వర్ణకారులు, క్షురకులు మొదలైనవారు). |
| పీఎం-జన్‌మన్ (PM-JANMAN) | 15 నవంబర్ 2023 (గిరిజన సంక్షేమ శాఖ) | ప్రత్యేకంగా బలహీన గిరిజన సమూహాల (PVTG) ఆవాసాలకు పక్కా రోడ్లు, విద్యుత్, సురక్షిత తాగునీరు, టెలికాం, మొబైల్ మెడికల్ యూనిట్ల ఏర్పాటు. | 18 రాష్ట్రాలు, యుటీలలోని 75 PVTG తెగలు. |
| పీఎం జాతీయ ఉన్నత్ గ్రామ్ అభియాన్ (PM-JUGA) | అక్టోబర్ 2024 (గిరిజన వ్యవహారాల శాఖ) | దేశవ్యాప్తంగా 63,000 పైగా గిరిజన ప్రాబల్య గ్రామాల్లో మౌలిక సదుపాయాల సమగ్ర కల్పన, సామాజిక-ఆర్థిక సాధికారత. | 5 కోట్లకు పైగా గిరిజన జనాభా (ST ప్రజలు). |
