BIKKI NEWS (Oct. 05) : 2026 Nobel Prize in Physiology or Medicine: వైద్య రంగంలో 2026 నోబెల్ పురస్కారాన్ని అమెరికాకు చెందిన కార్ల్ డీసెరోత్ (Karl Deisseroth), జర్మనీకి చెందిన పీటర్ హెగెమాన్ (Peter Hegemann), జార్జ్ నాగెల్ (Georg Nagel) సంయుక్తంగా గెలుచుకున్నారు. కాంతి ద్వారా కణాల్లోని అయాన్ ఛానళ్లను నియంత్రించడం, ముఖ్యంగా ఆప్టోజెనెటిక్స్‌ (Optogenetics) రంగంలో చేసిన కీలక ఆవిష్కరణలకు గాను ఈ పురస్కారం ప్రకటించారు
2026 Nobel Prize in Medicine winners
కాంతితో నాడీకణాలను నియంత్రించే సాంకేతికత
“లైట్-గేటెడ్ అయాన్ ఛానల్స్ మరియు ఆప్టోజెనెటిక్స్‌కు సంబంధించిన ఆవిష్కరణలకు” ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలకు 2026 నోబెల్ ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ పురస్కారం లభించింది. ఈ ఆవిష్కరణలు మెదడులోని నాడీకణాలు ఎలా పనిచేస్తాయి, అవి జ్ఞాపకాలు, భావోద్వేగాలు, ప్రవర్తనను ఎలా నియంత్రిస్తాయి అనే విషయాలను అర్థం చేసుకోవడంలో విప్లవాత్మక మార్పు తీసుకొచ్చాయి
పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగెల్ పరిశోధనలు
పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగెల్‌లు Chlamydomonas అనే ఏకకణ శైవలంలో చానల్‌రోడాప్సిన్ (Channelrhodopsin) అనే కాంతి-సున్నితమైన ప్రోటీన్‌ను గుర్తించారు. నీలి కాంతి పడినప్పుడు ఈ ప్రోటీన్‌లోని ఛానల్ తెరుచుకుని, అయాన్లు కణంలోకి ప్రవేశించేలా చేస్తుంది. దీంతో కణంలో విద్యుత్ సంకేతం ఉత్పత్తి అవుతుంది.
ఈ ప్రోటీన్‌ను ఇతర కణాల్లో ప్రవేశపెట్టినప్పుడు అవి కూడా కాంతికి స్పందించేలా మారడం ఈ పరిశోధనలో కీలకమైన అంశం.
ఆప్టోజెనెటిక్స్‌కు కార్ల్ డీసెరోత్ కృషి
కార్ల్ డీసెరోత్ ఈ కాంతి-సున్నితమైన ప్రోటీన్‌ను నాడీకణాల్లో ఉపయోగించి, కాంతి ద్వారా నాడీ సంకేతాలను నియంత్రించవచ్చని చూపించారు. 2005లో ఆయన చేసిన పరిశోధన ఈ రంగానికి కీలక మలుపుగా నిలిచింది. అనంతరం జీవించి ఉన్న ఎలుకల మెదడులో కూడా కాంతి ద్వారా నాడీకణాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించడంలో ఆయన విజయం సాధించారు.
Also Read…
• తాజా విద్యా సమాచారం
• తాజా జాబ్ నోటిఫికేషన్స్
• ఉచిత ఆన్లైన్ టెస్ట్స్
• కరెంట్ అఫైర్స్
• జీకే బిట్స్
• ఎంప్లాయిస్ న్యూస్
మెదడు పరిశోధనలో విప్లవాత్మక మార్పు
ఈ విధానాన్నే ఆప్టోజెనెటిక్స్‌గా పిలుస్తారు. దీని ద్వారా శాస్త్రవేత్తలు మెదడులోని నిర్దిష్ట నాడీకణాలను కాంతి సహాయంతో సక్రియం చేయడం లేదా వాటి కార్యకలాపాలను నియంత్రించడం సాధ్యమైంది.
దీంతో జ్ఞాపకాలు, భావోద్వేగాలు, ప్రవర్తనకు సంబంధించిన నాడీ సర్క్యూట్లను మరింత ఖచ్చితంగా అధ్యయనం చేయడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. నాడీ మరియు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలపై పరిశోధనలకు కూడా ఈ సాంకేతికత కొత్త మార్గాలను తెరిచింది.
కంటి చూపు పునరుద్ధరణపై ఆశలు
ఆప్టోజెనెటిక్స్‌ కేవలం పరిశోధనకే పరిమితం కాలేదు. దృష్టి లోపం ఉన్నవారిలో చూపును పునరుద్ధరించే చికిత్సా విధానాల అభివృద్ధిలో కూడా ఈ సాంకేతికతను పరిశోధకులు ఉపయోగిస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో నాడీ సంబంధిత వ్యాధులకు కొత్త చికిత్సా విధానాల అభివృద్ధికి ఇది దోహదపడే అవకాశం ఉంది.
2026 నోబెల్ మెడిసిన్ పురస్కారం – ముఖ్యాంశాలు
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| 🏆పురస్కారం | 2026 నోబెల్ ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ |
| 👨🔬 విజేత 1 | కార్ల్ డీసెరోత్ |
| 👨🔬 విజేత 2 | పీటర్ హెగెమాన్ |
| 👨🔬 విజేత 3 | జార్జ్ నాగెల్ |
| 🔬 పరిశోధన | Light-gated ion channels & Optogenetics |
| 🧠 ప్రధాన రంగం | నాడీశాస్త్రం, మెదడు పరిశోధన |
| 💡 కీలక సాంకేతికత | కాంతితో నాడీకణాల నియంత్రణ |
| 🏛️ ప్రకటించిన సంస్థ | నోబెల్ అసెంబ్లీ, కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌స్టిట్యూట్ |
| 📅 ప్రకటన | 5 అక్టోబర్ 2026 |
