BIKKI NEWS : Nobel prize History – Indian Winners ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత మరియు ప్రతిష్టాత్మకమైన గౌరవంగా భావించే నోబెల్ బహుమతుల (Nobel Prizes) ప్రకటన తేదీలు, విభాగాలు, బహుమతి చరిత్ర మరియు ముఖ్యమైన విశేషాల సమగ్ర సమాచారం:
Nobel prize History – Indian Winners
2026 నోబెల్ బహుమతుల ప్రకటనల షెడ్యూల్ (Announcement Dates)
ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ మొదటి వారంలో నోబెల్ బహుమతుల విజేతలను వరుసగా ప్రకటిస్తారు:
| విభాగం (Category) | ప్రకటన తేదీ (Date) | ఎంపిక చేసే సంస్థ (Awarding Body) |
|---|---|---|
| ఫిజియాలజీ లేదా వైద్యం (Medicine) | అక్టోబర్ 5, 2026 (సోమవారం) | కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌స్టిట్యూట్ (స్వీడన్) |
| భౌతిక శాస్త్రం (Physics) | అక్టోబర్ 6, 2026 (మంగళవారం) | రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ |
| రసాయన శాస్త్రం (Chemistry) | అక్టోబర్ 7, 2026 (బుధవారం) | రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ |
| సాహిత్యం (Literature) | అక్టోబర్ 8, 2026 (గురువారం) | స్వీడిష్ అకాడమీ |
| శాంతి బహుమతి (Peace) | అక్టోబర్ 9, 2026 (శుక్రవారం) | నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ (ఓస్లో) |
| ఆర్థిక శాస్త్రం (Economic Sciences) | అక్టోబర్ 12, 2026 (సోమవారం) | రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ |
గమనిక: నోబెల్ శాంతి బహుమతిని మాత్రమే నార్వే రాజధాని ఓస్లోలో ప్రకటిస్తారు/ప్రదానం చేస్తారు. మిగిలిన 5 విభాగాల బహుమతులను స్వీడన్ రాజధాని స్టాక్‌హోమ్‌లో ప్రకటిస్తారు.
నోబెల్ బహుమతి నేపథ్యం & చరిత్ర (History)
- ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామా: డైనమైట్ (Dynamite) ఆవిష్కర్త, స్వీడిష్ శాస్త్రవేత్త మరియు పారిశ్రామికవేత్త ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ (1833–1896) తన సంపదలో ఎక్కువ భాగాన్ని మానవాళి సంక్షేమానికి విశేష సేవలందించిన వారికి పురస్కారాలుగా ఇవ్వాలని 1895లో వీలునామా రాశారు.
- ప్రారంభం: తొలిసారిగా 1901 డిసెంబర్ 10న ఐదు విభాగాల్లో (వైద్యం, భౌతిక, రసాయన, సాహిత్యం, శాంతి) బహుమతులను ప్రదానం చేశారు.
- ఆర్థిక శాస్త్ర విభాగం చేరిక: ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామాలో లేదు. స్వీడన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (Sveriges Riksbank) తన 300వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా 1968లో దీనిని ఏర్పాటు చేసింది (అధికారిక పేరు: Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel). దీనిని తొలిసారి 1969లో ప్రదానం చేశారు.
- ప్రదానోత్సవ దినం: విజేతలను అక్టోబర్‌లో ప్రకటించినప్పటికీ, ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వర్ధంతి అయిన డిసెంబర్ 10వ తేదీన అధికారికంగా గోల్డ్ మెడల్, డిప్లొమా మరియు నగదు పురస్కారాన్ని (సుమారు 11 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనార్లు – SEK) ప్రదానం చేస్తారు.
పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా కీలక ముఖ్యాంశాలు (Key GK Bits)
- తొలి నోబెల్ శాంతి గ్రహీత (1901): హెన్రీ డునాంట్ (రెడ్‌క్రాస్ వ్యవస్థాపకుడు) మరియు ఫ్రెడరిక్ పాసీ.
- రెండు వేర్వేరు శాస్త్ర విభాగాల్లో నోబెల్ పొందిన ఏకైక మహిళ: మేరీ క్యూరీ (1903లో భౌతిక శాస్త్రం, 1911లో రసాయన శాస్త్రం).
- అత్యంత పిన్న వయస్కురాలు: మలాలా యూసఫ్‌జాయ్ (2014లో 17 ఏళ్ల వయసులో శాంతి బహుమతి).
- అత్యంత పెద్ద వయస్కుడు: జాన్ బి. గుడెనఫ్ (2019లో 97 ఏళ్ల వయసులో రసాయన శాస్త్రంలో – లిథియం అయాన్ బ్యాటరీ ఆవిష్కరణ).
- మరణానంతర పురస్కారాలు: 1974 నుండి నిబంధనల ప్రకారం మరణించిన వ్యక్తులకు నోబెల్ బహుమతిని ప్రకటించరు (ప్రకటన సమయంలో జీవించి ఉండి, ప్రదానోత్సవం లోపు మరణిస్తే మాత్రమే ఇస్తారు).
Also Read…
• తాజా విద్యా సమాచారం
• తాజా జాబ్ నోటిఫికేషన్స్
• ఉచిత ఆన్లైన్ టెస్ట్స్
• కరెంట్ అఫైర్స్
• జీకే బిట్స్
• ఎంప్లాయిస్ న్యూస్
భారతీయ నోబెల్ పురస్కార గ్రహీతలు (Indian Nobel Laureates)
- రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (1913): సాహిత్యం (‘గీతాంజలి’ కావ్యానికి) – ఆసియా ఖండంలోనే తొలి నోబెల్ గ్రహీత.
- సి.వి. రామన్ (1930): భౌతిక శాస్త్రం (‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ ఆవిష్కరణకు).
- హరగోవింద్ ఖురానా (1968): వైద్య శాస్త్రం (జన్యు సంకేతాల పరిశోధనకు – భారత సంతతి).
- మదర్ థెరిసా (1979): శాంతి బహుమతి (భారత పౌరసత్వం).
- సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్ (1983): భౌతిక శాస్త్రం (‘చంద్రశేఖర్ లిమిట్’ – భారత సంతతి).
- అమర్త్య సేన్ (1998): ఆర్థిక శాస్త్రం (సంక్షేమ ఆర్థిక శాస్త్రం).
- వి. రామకృష్ణన్ (2009): రసాయన శాస్త్రం (రైబోజోమ్ నిర్మాణం – భారత సంతతి).
- కైలాష్ సత్యార్థి (2014): శాంతి బహుమతి (బాల కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలన – బచ్‌పన్ బచావో ఆందోళన్).
- అభిజిత్ బెనర్జీ (2019): ఆర్థిక శాస్త్రం (ప్రపంచ పేదరిక నిర్మూలన ప్రయోగాత్మక విధానాలు – భారత సంతతి).
